‘Still have no data to make first factuur. Without payment we will not start work. Sorry it’s very important for me to have payments in time. Regards.’ Dat was het WhatsApp-bericht dat ik vorige week dinsdag kreeg van onze aannemer, ‘Jazek’. Op de dag dat hij zou beginnen met de verbouwing.

De dag ervoor hadden hij en ik nog door ons net aangekochte huis gelopen. We hadden het samen geïnspecteerd. Ik en een stuk of acht familieleden en vrienden hadden het in vier dagen helemaal kaal gestript, van plafond tot en met vloer. Hij was erg onder de indruk van ons harde en grondige werk. Hij kon de volgende dag meteen beginnen, zei hij.

Jazek nam op. Ik viel met de deur in huis: ‘What are you doing?!’

We hadden die dag afgesproken dat ik hem onze adresgegevens zou doorgeven zodat hij een eerste factuur kon sturen. Hij moest immers materiaal aanschaffen voor de verbouwing. Bovendien had hij een keer een slechte ervaring gehad met een klant die hem twee keer aan het werk had gezet zonder te betalen. Sindsdien vroeg hij altijd een aanbetaling.

Hij had ook gezegd dat het prima was als we donderdag het geld zouden overmaken. Zijn bericht kwam dus als een donderslag bij heldere hemel.

Meteen nadat ik z’n appje had gelezen, stuurde ik hem onze adresgegevens en vroeg: ‘But you have started today, right?’ Zonder het antwoord af te wachten besloot ik hem ook te bellen.

Terwijl ik de ruimte uit liep waar ik op dat moment een meeting had, verzuchtte ik tegen een van de aanwezigen: ‘Dag één van de verbouwing en de aannemer wil niet beginnen als hij geen geld krijgt.’ ‘Aannemers…’ antwoordde de ander, ‘allemaal hetzelfde.’

Jazek nam op. Ik viel met de deur in huis: ‘What are you doing?!’ Zonder op een antwoord te wachten herinnerde ik hem eraan dat hij had gezegd dat donderdag vroeg genoeg was om te betalen. Ik legde uit dat ik echt wel van plan was over de brug te komen maar dat ik stomweg vergeten was onze adresgegevens door te geven.

Het zat weer goed tussen ons. Maar toch: what the fuck?!

‘Then maybe I forgot to send my guys to your house,’ was zijn waarschijnlijk grappig bedoelde reactie. Dat hielp niet echt. Ik zette er een tandje bij: ‘This is about trust, Jazek. You apparently don’t trust me to pay you.’ Dat vond Jazek niet, zei hij. Maar ik merkte dat hij begon te begrijpen welke boodschap hij over had gebracht met zijn berichtje.

Zijn toon werd milder. Hij benadrukte dat hij de klus graag wilde. En hij beloofde de spullen vandaag nog naar de bouw te brengen en zijn jongens zo snel mogelijk aan het werk te zetten.

Een minuut of vijf later hingen we op. Nog natrillend ging ik verder met het overleg.

Maar na een uurtje was mijn adrenalinepeil voldoende gezakt. Ik appte hem: ‘Thanks for the conversation. I think it’s good that it happened. As soon as I receive the bill, I will pay it.’ Zijn antwoord kwam nog geen minuut later: duim omhoog.

Het zat weer goed tussen ons. En ik merk een week later dat het inderdaad goed is voor onze relatie dat dit gebeurd is.

Maar toch: what the fuck?! 

‘Boter bij de vis!’ had zijn vrouw misschien wel in het Pools geroepen.

Waarom spreekt iemand de ene dag in goed vertrouwen iets met me af en blaast hij het de volgende dag helemaal op? Waarom stuurt Jazek een dreigend bericht waarmee hij impliciet terugkomt op onze eerder gemaakte afspraak?

Ik denk dat het antwoord op die vraag niks met mij te maken heeft. Ik denk dat Jazek ergens tussen die maandagmiddag en die dinsdagmiddag bezoek heeft gekregen van wat demonen. Demonen van eerdere klanten die hem oneerlijk behandeld hadden, die zijn vertrouwen hadden beschaamd.

En misschien had de demon wel de vorm van zijn vrouw die hem aanpraatte dat hij mij niet zomaar moest vertrouwen. Wie weet had ze tijdens het avondeten in het Pools ‘Boter bij de vis!’ geroepen.

Hoe dan ook, doordat ik hem niet de beloofde gegevens gaf speelde ik precies in de kaart van de stemmen in zijn hoofd. Stemmen die uit een verleden komen waar ik part noch deel aan heb gehad.

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard, zeggen ze. Vertrouwen ís een paard, zeg ik.

Vervelend is dat, dat we met mensen te doen hebben die geen onbeschreven blad zijn. Irritant dat mensen door schade en schande ‘wijs’ worden. Dat goed bedoelende passanten door die ‘wijsheid’ worden ingeschat en daarmee per definitie met een achterstand beginnen.

Irritant ook dat ik een mens ben. Want ik merk dat ik Jazek ook niet honderd procent vertrouw. Ik voel de achterdocht in mijn achterhoofd sluipen als ik in zijn begroting een aantal uren zie staan dat me wat hoog ingeschat lijkt. Of als ik zie dat de kosten die hij voor materiaal rekent niet lijken te kloppen met wat ik er online over vind.

En ook al heb ik rationele gronden om vragen te hebben over dat soort cijfers, ik heb nog geen redenen om Jazek te wantrouwen. Tot nu toe is-ie altijd eerlijk en open geweest en bereid om foutjes te herstellen. Mijn wantrouwen komt van wat ik geleerd heb over mensen die dingen voor geld doen in het algemeen en aannemers in het bijzonder. Van mensen die zeggen: ‘Aannemers… allemaal hetzelfde.’

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard, zeggen ze. Vertrouwen ís een paard, zeg ik. Een paard is een vluchtdier. In hun beschadigde evolutionaire verleden hebben paarden geleerd dat harde geluiden en plotse bewegingen voortekens van ellende zijn. Dus gaan ze eerst rennen voordat ze kijken waar die harde knal vandaan kwam.

Vertrouwen is een beschadigd en daarom schichtig diertje.

E-mails die nét de verkeerde toon aanslaan, verkopers die nét iets te aardig zijn, mensen die nét iets te dicht op je komen te staan in de rij – aanleidingen voor ons beschadigde vertrouwen om te zeggen: ‘Zie je wel!’ en weg te galopperen.

Vertrouwen is een beschadigd en daarom schichtig diertje. Dat vergeet ik te vaak. Ik sta er te weinig bij stil dat anderen en ikzelf geen onbeschreven bladeren zijn, geen onschuldige kinderen in het paradijs.

Ik moet mezelf daarom continu scherp houden. Ik moet me eraan te herinneren dat ik andermans vertrouwen moet verdienen, elke dag weer. En ik moet eraan denken dat ik heb besloten mensen te vertrouwen totdat het tegendeel bewezen is.

Dat gaat niet vanzelf. Dat vraagt aandacht. Elke dag weer.


Wil je je medemens meer vertrouwen of wil je zelf nóg meer te vertrouwen zijn? Check dit blog, m’n boek, m’n Facebookpagina of m’n site. Of stel me gewoon een vraag.


 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s