Ik houd kantoor in een zogenaamd verzamelgebouw. Ik deel het pand met andere ondernemers en ondernemingen. Sommige dingen, zoals de beveiliging, zijn centraal geregeld. Elke dag haalt een medewerker van Gooiland Beveiliging om kwart voor acht ’s ochtends het alarm eraf en elke dag om half zeven ’s avonds doet de beveiliger de laatste ronde door het pand en sluit hij de boel af voor de nacht. Behalve op vrijdag. Dan gaat de boel al om half zes op slot.

Dat laatste wist ik tot niet zo lang geleden nog niet. Ik kwam er op een vrijdag achter toen een man in beveiligingsoutfit om iets voor half zes wat voorzichtig zijn hoofd om de deur van mijn kamer stak. Hij zei niet direct iets, dus ik leidde zelf maar uit zijn aanwezigheid af dat hij de laatste ronde aan het doen was. ‘Hoe laat sluit de tent?’ vroeg ik. ‘Officieel om half zes,’ was zijn antwoord. Ik kon het niet laten om nog even door te vragen: ‘Wat bedoelt u met “officieel”?’ ‘Nou, eigenlijk gewoon dat u om half zes weg moet zijn,’ antwoordde hij wat ongemakkelijk. Ik wilde hem niet langer lastig vallen, dus zei: ‘Oké. Dan ruim ik m’n boeltje op en ga ik. Dank u wel. Fijne avond!’ ‘Fijne avond.’

Nou was het flauw van mij om de woorden van deze lieve man op dat moment zo letterlijk te nemen. Maar wat betekent zo’n woord nou echt? Wat wil iemand nou zeggen als-ie zegt dat iets ‘officieel’ zo is? In ons spraakgebruik zeggen we dat over het algemeen als er ook een ‘officieus’ is. Zo van: officieel is het zus, maar officieus doen we het zo. Dat is niet wat deze man bedoelde. Hij gebruikte de term om zijn poging mij het pand uit te krijgen buiten hemzelf te leggen.

En dat stoorde me niet per se aan hém. Hij was alleen de vertegenwoordiger van al die keren dat mensen de verantwoordelijkheid voor hun woorden en daden buiten zichzelf hadden gelegd omdat ‘anderen’ die hun in de mond of hand hadden gelegd. Dát is waar ik me aan stoorde. Want wat is er mis met een gesprek van mens tot mens? Waarom moet er zo vaak – impliciet of expliciet – een ongenaamd en onzichtbaar iemand of systeem tussen twee mensen in staan als ze aan het werk zijn? En het gebeurt niet alleen op het werk maar op veel meer plekken in het openbare leven.

Ik moest denken aan een verhaal van een omaatje voor wiens huis elke avond een groep jongens rondhing. Die bleven tot ver na haar bedtijd luidruchtig staan wezen. Ze zei: ‘Ik had de politie kunnen bellen, maar dan was ik dat ouwe wijf dat de politie op ze had afgestuurd.’ In plaats daarvan was ze op een avond naar buiten gegaan en had de jongens gevraagd wat rustiger te doen. Dat vonden ze geen probleem. Sindsdien is het na achten rustig.

Het blijkt uit talloos onderzoek dat mensen die zich niet geremd voelen zich veel socialer opstellen.* Laten regels, functiebeschrijvingen en andere opgelegde structuren nou net van die dingen zijn die mensen remmen. Niet zo gek dus, dat de meeste mensen die aan het werk zijn zich bijvoorbeeld minder sociaal opstellen dan als ze thuis zijn: al die regels en procedures, ze leggen de vriendelijkheid in ons lam.

Dus, voor al die managers die zeggen: ‘De directie wil dat we het vanaf nu zo gaan doen,’ voor al die callcentermedewerkers die zeggen: ‘Klachten kunt u richten tot onze klachtenfunctionaris,’ voor alle terrasmedewerkers die zeggen: ‘Ik mag geen bestellingen aannemen,’ (en dan níét op z’n minst zeggen: ‘…maar ik zal uw bestelling doorgeven aan mijn collega.’) en voor al die mensen die zeggen: ‘Ik zeg dit niet als persoon maar vanuit mijn functie’: laat je remmen los!

Het was een lieve man die mij uit m’n kamer kwam wegkijken om iets voor half zes die vrijdag, maar ik zou toch een beter gevoel bij hem hebben gehad als-ie had gezegd: ‘Kom, jongen, het is weekend! We sluiten de tent.’


* Gisteren weer mooi aan herinnerd door Ankje Nauta tijdens een fijne avond met Permanent Beta.


Als je dit blog waardeert, laat dat dan zien: volg dit blog of like Fellow Man op Facebook. En, koop nu mijn nieuwe boek Hufters & helden. Waarom we allemaal aardiger moeten zijn.

Advertisements

3 thoughts on “Officieel de remmen los

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s