Niet zo lang geleden had ik een bijeenkomst met drie mensen met wie ik een klusje zou gaan doen. Twee van hen kende ik redelijk, de ander had ik tot dan toe alleen in het voorbijgaan gezien. Uit onderzoek blijkt dat samenwerking beter wordt als je de mensen met wie je samenwerkt persoonlijk kent. Dus ik stelde voor dat de ander, die ik tot dan toe alleen in het voorbijgaan had gezien, en ik ons nader aan elkaar zouden voorstellen.

De ander, laten we hem Gregor n0emen, zei met een non-D smile*: ‘Oké. Maar wel snel. Ik heb niet veel tijd.’ Niet van m’n stuk gebracht begon ik te vertellen over mezelf. Waar ik woonde, met wie, waar ik vandaan kom, wat ik heb gestudeerd, waar ik heb gewerkt en wat ik bij deze bijeenkomst te zoeken had. Ik probeerde het luchtig te maken door hier en daar een grappig feitje te benadrukken. Het verhaal had ik in een minuut of twee verteld. Maar het leken wel twee uur.

Tijdens mijn verkorte mondelinge autobiografie zaten de twee anderen, die mij al kenden (laten we hen Joop en Henk noemen), geïnteresseerd te luisteren, terwijl Gregor in een geprinte versie van een PowerPoint zat te bladeren. Het ongemak bij de andere twee tafelgenoten werd steeds groter, maar Gregor leek niets te merken van de oncomfortabele situatie. Af en toe keek hij half op, hij glimlachte zo nu en dan weer een non-D-glimlach, maar vooral keek hij aandachtig het boekwerkje door. Ik begon het zo langzaam aan ook warmer te krijgen, dus op een gegeven moment hield ik abrupt mijn mond. Gregor keek me na vijf seconden vragend aan. ‘Ja,’ zei ik met een wat droge mond, ‘ik vroeg me af of je nog aan het luisteren was.’ ‘Ik ben een beetje een vrouw,’ probeerde Gregor grappig te zijn, ‘ik kan twee dingen tegelijk.’ ‘Oké,’ was het enige wat ik kon bedenken, waarna een ieder verder ging met wat ie aan het doen was: ik bezwaard vertellen, Joop en Henk beschaamd-geïnteresseerd luisteren en Gregor nonchalant in z’n boekje bladeren.

Toen ik klaar was, zei Gregor, niet onvriendelijk: ‘Je weet wat ik doe hier. Dus dat lijkt me duidelijk. Laten we aan de slag gaan. Joop en ik hebben hierna ook nog iets te bepreken.’

Hoe veel social awkwardness kun je in twee minuten organiseren? Ik voelde me drie keer ongemakkelijk, omdat mij vóór, tijdens en na mijn autobiografie impliciet te kennen werd gegeven dat mijn persoonlijke geschiedenis niet boeit. En de toeschouwers voelden zich ongemakkelijk, omdat zij ongewild werden betrokken bij een “gesprek” waarbij een van de twee “gesprekspartners” impliciet te kennen werd gegeven dat zijn autobiografie niet boeit.

De truc van Gregor in deze was dat hij geen enkele keer expliciet vertelde dat mijn verhaal hem niet boeide. Als ik hem er direct op had aangesproken, had ie waarschijnlijk gezegd dat hij zeker wel geïnteresseerd was. De stilte die ik liet vallen en mijn opmerking daarover waren een (halfslachtige) poging daartoe. Ook toen greep Gregor de gelegenheid niet aan om te zeggen: ‘Nee, Olav, eigenlijk interesseert het me geen hol. Hou maar op.’ Nee, door non-verbaal en tussen de regels door te laten merken dat ie eigenlijk betere dingen te doen had en in zijn letterlijke taalgebruik aan te geven dat hij met mijn aanpak meeging, maakte hij ontsnappen aan deze sociale zelfpijniging bijna onmogelijk. Geniaal van Gregor!

Of niet? Het is denk ik waarschijnlijker dat Gregor niet geniaal was. Ik denk dat hij zich geen raad wist met de situatie. Ik denk dat hij gewend is om onpersoonlijk en nonchalant in gesprekken te zitten. Ik denk dat hij klaar zat om dit “ff snel af te handelen” om dan weer een veiliger situatie op te zoeken. Waarom ik dat denk? Om drie redenen.

Ten eerste had Gregor de PowerPoint helemaal niet goed doorgenomen. Dat bleek in de bespreking erna. Hij stelde vragen over het document die een voorbereid man niet zou stellen. Dus, hij is níet “een beetje een vrouw” die twee dingen tegelijk kan (ik vraag me trouwens nog steeds af óf vrouwen wel echt twee dingen tegelijk kunnen). Hij had eerder een security blanket nodig, iets om zich aan vast te houden, een excuus om mij niet aan te kijken. Dat wijst op ongemak met persoonlijk contact.

Ten tweede, als Gregor echt geniaal was, had ie wel een gesprekstactiek bedacht die succesvoller was. In een grappig artikeltje dat ik vanochtend las haalt Greg McKeown (zie hier) vijf mythes over succesvolle mensen onderuit. Twee van die mythes slaan op Gregor: succesvolle mensen denken dat (1) spel tijdverspilling is en (2) succesvolle mensen altijd met een antwoord klaar staan. En contraire. Het blijkt juist dat succesvolle mensen spel essentieel vinden en zeer goede luisteraars zijn. Je moet het nut van luchtige dingen in kunnen zien en aandacht hebben voor de ander. En laat kennismaken op een persoonlijke, ludieke manier nu beide vaardigheden eisen. Bovendien, zoals ik al zei, uit onderzoek blijkt het gewoon zin te hebben om de mensen met wie je samenwerkt persoonlijk te kennen.

Ten derde hoorde ik later van Joop dat hij en Gregor na afloop van ons viergesprek langer dan gepland hadden doorgepraat. Kennelijk had Gregor meer tijd dan ie deed vermoeden. Natuurlijk kan het zijn dat Gregor mij echt een flapdrol vindt en dat hij daarom zo snel mogelijk van mij af wilde, zodat ie daarna nog wat langer met Joop kon praten. Het probleem is alleen dat dat niet op mij afstraalt, maar op hem. Want dezelfde Joop liet zich later ook ontvallen dat hij het een gênante vertoning vond van Gregor.

Gregor was dan wel degene die de situatie het meest had beïnvloed met zijn gedrag, maar dat was zeker weten niet met voorbedachte rade gebeurd. Hij is geen berekenende kwade genius die mij wel even ging laten zien wie de baas was. Misschien heeft ie zichzelf wel wijs gemaakt dat hij de boel onder controle had, maar uiteindelijk blijkt hij vooral degene te zijn die de situatie het minst beheerste. Best wel awkward voor hem.

___________

* Een non-D smile, of non-Duchenne-glimlach, is een nepglimlach, in tegenstelling tot de D of Duchenne smile. De Franse neuroanatomist Amand Duchenne was de eerste die ontdekte dat de zogenaamde orbicularis oculi (een oogspier) actief was bij een oprechte en niet bij een geveinsde glimlach. Probeer maar eens in de spiegel: glimlachen met en zonder je oogspieren.

Advertisements

2 thoughts on “Succesvolle mensen kennen hun medemens

  1. Na het lezen van je blog, is het eerste wat me te binnen schiet is: Hij is misschien op persoonlijk vlak, wel iemand die moeite heeft, zelf iets te vertellen over zijn eigen persoonlijke leven. Grapjes en ontwijkings manoeuvres zijn hier een goed middel om niet mee te gaan in de openheid die je zelf ten toon spreid. als het relevant is voor een verbeterde werksfeer / samenwerking zou ik dit wel bij de koffieautomaat (waar niemand anders bij staat) ter sprake brengen, dat dit voor jou een vervelende situatie was mede in relatie tot de 2 andere.

    eindconclusie: Ga zo door Olav, het getuigd van kracht om jezelf open op te stellen naar andere.

  2. Je had hem also old school voor zijn klabakkus kunnen slaan. Maar daar ben jij te doorontwikkeld voor. En dat is een compliment! Fuck social media, alhoewel ik net vanuit Kuala Lumpur gewonnen heb met scrabble van mijn pa! De eerste keer, nu ligt hij en zegt hij een schoon heidsslaapje te houden. Top! Keep on coming with the stories.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s