Hij is al tien jaar oud, maar pas laatst struikelde ik er over: Some kind of monster (zie hier). Deze documentaire over de band Metallica is boeiend als je van de band en muziek houdt, maar ook als raar menselijk gedrag je boeit. Ik houd van de laatste twee. En ik wil het hebben over het laatste.

Ten tijde van de documentaire werd de band begeleid door ene Phil Towle, een zogenaamde performance enhancing coach. Voor iemand die geboeid is door raar menselijk gedrag is de man echt van toegevoegde waarde voor de documentaire. Voor Metallica was ie dat niet, denk ik. Ik moet even uitleggen wie en wat Phil is, voordat ik tot m’n eigenlijke punt kom. Bare with me.

Ik dacht dat Phil een psychotherapeut was, maar ik heb inmiddels begrepen dat meneer Towle in de jaren-negentig vrijwillig zijn vergunning als therapeut heeft ingetrokken toen hij werd beticht van het op ongepaste wijze proberen cliënten te overtuigen om door te gaan met hun behandeling. Dat hij zijn vergunning heeft ingetrokken om door te gaan met mensen op ongepaste wijze te overtuigen om door te gaan met hun behandeling, bleek in Some kind of monster. Op het moment dat de bandleden hem vertellen dat ze besloten hebben niet langer van zijn diensten gebruik te willen maken, zegt hij: ‘We’ve still got some trust issues that I think we need to sort out.’ Een slimme truc, om het gebrek aan vertrouwen in jezelf als therapeut in te zetten als gespreksonderwerp. Gelukkig laat de band zich niet ompraten door Towle, want hij is eerder een last dan een lust voor de jongens van Metallica.

Phil wordt ingehuurd via het management van Metallica om de problemen die ontstaan zijn vanwege het vertrek van bassist Jason Newsted en het feit dat voorman James Hetfield naar een afkickkliniek gaat. Towle hangt het grootste deel van de tijd rond bij de band alsof ie een lid is. Het grootste deel van de tijd zit hij er maar wat bij en af en toe gooit hij er coachachtige teksten uit. Coaching by sitting around, zo je wilt.

Wat Phil Towle brengt, lijken vooral ingewikkelde gesprekken te zijn over gevoelens die misschien wel bestaan, maar op een manier worden geuit die niet bij de bandleden past. James Hetfield en drummer Lars Ulrich zijn de hoofdrolspelers van dit melodrama. Als een getrouwd stel zitten ze op elkaar te vitten. Als James zegt: ‘It doesn’t hold any water,’ zegt Lars: ‘To you…,’ op een toontje dat een vrouw in een uitgekauwde relatie niet zou misstaan. Ze komen met zinnen die zo uit een roman of een soap zouden kunnen komen: ‘It’s been a beast. And it sucked a lot of me into it,’ ‘I don’t onderstaand who you are. I realize now that I barely knew you before,’ en: ‘I just feel so disrepected.’

Ze zeggen allerlei diepe dingen, maar tot een echt gesprek, laat staan onderling begrip leidt het niet. Phil is daar echter niet door uit het veld geslagen. Als er bijvoorbeeld een uitbarsting is en je realiseert dat Phil het niet in de hand heeft, zegt hij: ‘Save up the tension. Tension produces results.’ Een pseudopsychologische tekst, waarvan hij lijkt te denken dat hij er mee weg komt, maar waarvan je voelt dat die als een lul op een drumstel slaat (pun intended). Veelal vallen er oncomfortabele stiltes als Phil iets heeft gezegd.

Pas na lange tijd zeggen de bandleden het vertrouwen in de coach op. Dat lijkt te komen op het moment dat Phil laat weten dat hij zit te denken om te verhuizen van de oostkust naar de westkust, waar de bandleden wonen en werken. De heren realiseren dan dat de beste man te veel het gevoel heeft gekregen dat hij een lid van de band is. James spreekt op een gegeven moment over Phil als een engel, een vaderfiguur. In dezelfde zin zegt hij ook dat hun hand niet hun hele leven vastgehouden hoeft te worden. Er is een tijd om die hand los te laten. Ze moeten het er alleen met elkaar over hebben wanneer het zover is. Hoe indirect en vaag ook, dit is het begin voor gesprekken van de band om Phil te wippen.

De grootste grap is echter dat onze bovenste beste Phil veertigduizend dollar per maand kost. Veertigduizend dollar. Dat is 480 duizend per jaar! Voor een beetje rondhangen en slappe teksten uitkramen, zonder enig resultaat! Ik weet het, het is een documentaire van twee uur die bijna een jaar beslaat, dus de film zal vast de nuances van het echte leven niet volledig kunnen laten zien, maar ik kan me niet voorstellen dat deze man een half miljoen per jaar waard is. Ik kan me zelfs niet voorstellen dat deze man een knip voor de neus waard is. Hoe kan het dan dat de bandleden hem niet al veel eerder de zak gaven? De eerste keer dat James suggereert om hem te ontslaan, zegt Lars zelfs nog: ‘The Phil stuff is important. It’s an investment in the record.’ Zag hij iets wat ik niet zag?

Vast. Maar toch is het antwoord op de vraag waarom ze Phil niet veel sneller ontsloegen volgens mij: de beelden die mensen hebben van “de werkelijkheid” en “wat normaal is” verschuiven telkens. Als de verandering maar geleidelijk genoeg is en ze het er zelf maar genoeg naar hebben gemaakt, kunnen mensen de gekste dingen als waarheid accepteren en normaal vinden.

Allereerst denk ik dat een half miljoen voor die jongens niet meer veel geld lijkt. Ten tijde van de documentaire bestond Metallica al 22 jaar en hadden ze al minstens 15 jaar commercieel succes. Als je al zo lang heel veel geld verdient, wordt de waarde van geld vanzelf iets anders dan voor de simpele, hardwerkende man op straat. Als de nieuwe bassist (Robert Trujillo) eindelijk gevonden is, geven ze hem als welkomstgeschenk een miljoen dollar. Gewoon, omdat ze het hem gunnen. Kleine Robert springt als een kind zo blij op z’n bedje in z’n slaapkamer van twee bij drie als ie terugkomt van z’n eerste werkdag, maar James, Kirk (gitaar) en Lars blikken of blozen niet.

Maar vooral denk ik dat het mis ging op het moment dat ze Phil in hun leven toelieten. Als ze in het eerste gesprek hem echt hadden beoordeeld op z’n vaardigheden, z’n stijl en de vraag of hij paste bij de band, dan hadden ze hem waarschijnlijk meteen de deur gewezen. Maar, het feit dat hun management hun hem in de maag had gesplitst en ze hem nooit serieus hebben uitgeprobeerd, maakte hen direct medeverantwoordelijk voor zijn aanwezigheid. En dat is waar het fout is gegaan: hun ego’s vertelden hun dat ze niet zomaar ene schlemiel aan zouden nemen om hen te coachen, dus bedachten ze dat het dan wel geen schlemiel zou zijn. Uit bescherming voor hun zelfbeeld, verzonnen ze (onbewust) een werkelijkheid die paste bij hun zelfbeeld, in plaats van dat ze hun zelfbeeld aanpasten. En voor ze het wisten, zaten ze aan tafel met een schlemiel die hen coachte voor dertien honderd dollar per dag, elke dag.

Bovendien, de band lag met elkaar overhoop. James en Lars, die continu het hoogste woord voerden, hadden ook continu ruzie met elkaar. Zoals ik zei, ze praatten niet met elkaar. Ze hebben pas heel laat met elkaar het gesprek geopend over die rare snuiter die daar voor veertig ruggen per maand hun bandbesprekingen kwam vervuilen. Phil kon dus ongestoord zich nestelen in de pels van de band.

Kortom, je moet scherp blijven op wat je zelf normaal vindt en wie je in je (werkende) leven toelaat. Voor je het weet geloof je dat de eerste de beste schlemiel je reddende engel is en dat ie elke cent of minuut die je aan hem of haar besteedt dubbel en dwars waard is. Wacht niet tot ie naar je buurt komt verhuizen…

___________

P.S. Begrijp me niet verkeerd, ik vind Phil Towle geen schlemiel. De man deed zijn best en dacht dat hij de goede dingen deed. Daar ga ik van uit. Ook hij zal van zichzelf niet geloven dat hij onzin verkoopt als hij veertigduizend dollar per maand kost. Het punt is alleen, als we allemaal blijven denken dat we geen onzin verkopen of onzin in huis halen, terwijl we dat wel geregeld doen, dan blijven we onzin genereren.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s