Ik heb een levensles geleerd van Boer Zoekt Vrouw (BZV) of, beter gezegd, van boer Martin en zijn Wilma.

Van juni tot december zat ik met mijn vriendin in Oostenrijk. Die zomer was BZV onze enige ‘culturele’ band met Nederland. Trouw keken we elke maandag op uitzendinggemist de aflevering van de zondag ervoor. Eigenlijk al vanaf de speed date, maar helemaal nadat hij zijn drie logés had gekozen, wisten we het zeker: boer Martin gaat voor Swaen. De andere twee dames, José en Wilma, waren niet zijn type. Dat wísten we gewoon.

We waren echt verbaasd en zelfs een beetje teleurgesteld toen boer Martin niet voor Swaen, maar Wilma koos. We hebben nog een tijdje volgehouden dat Martins keus een verstandelijke was en dat hij zijn gevoel had uitgeschakeld. Wilma was namelijk een betere moeder voor zijn vier kinderen. Dát was de reden. Maar na de citytrip naar Krakau was er geen twijfel meer: boer Martin en Wilma waren verliefd op elkaar.

De les? De smaak van iemand is de smaak van die persoon. Wat mijn vriendin en ik als de ideale vrouw voor Martin hadden bedacht, was de ideale vrouw ‘voor ons’. Wat wij dachten dat zo goed bij Martin paste, was pure projectie van wat wij leuk vinden in een mens. Wisten wij veel van welk soort vrouwen Martin houdt.

Overigens hebben we een nog ergere ‘ah neeeeeeeee’-Erlebnis gehad bij de keus van boer Willem voor Klaas. Willem had voor Jurjen moeten kiezen! Jurjen was veel liever, leuker en eerlijker dan die houten Klaas. Maar, omdat Willem-en-Klaas een nogal kansloze missie bleek gedurende de citytrip, en je daarom nog altijd kunt twisten of Jurjen niet tóch de betere keus was geweest, noem ik dit effect niet het Boer Willem Effect, maar het Boer Martin Effect: de projectie van eigen voorkeuren op die van een ander.

En wat maakt dit een levensles? Welaan, het feit dat ik er zó van overtuigd was dat Martin voor Swaen ging en het zó duidelijk was dat ik er naast zat, maakt dat het voor mij blijvend in m’n systeem is gegrift. Ik zie nu hoe simpel het is om voor een ander te denken, hoe snel dat gaat. Noem het kneuzig dat ik daar BZV voor nodig had, maar dat is nou eenmaal zo.

Bovendien, het Boer Martin Effect (BME) is overal. Een bekende van me heeft sinds een tijdje een vriend. De familie was er na een aantal ontmoetingen van overtuigd dat ook deze jongen niet de ware is, waarna ze overgingen tot de orde van de dag. Ze lieten de jongen links liggen. Uit de commentaren op het gedrag van de vriend kon ik afleiden dat de knul gewoon niet zo hun type was. Zíj zouden hem nooit hebben uitgekozen. Maar dat is nou juist het punt! Zíj kiezen hem niet. Hun (klein)dochter, zus, nichtje kiest hem.

Dat het overal is, merkte ik ook tijdens mijn skivakantie. Ik raakte in gesprek met een stel Oostenrijkers over nagesynchroniseerde films. In Oostenrijk wordt bijvoorbeeld de stem van Robert de Niro altijd ingeruild voor die van ene Christian Brückner. Ik snapte niet hoe je niet kunt willen weten hoe Robert de Niro klinkt. Die man is toch gecast op basis van zijn gehele persoonlijkheid; uiterlijk, uitstraling én stem?! Maar, de Oostenrijkers snapten niet waarom je die fan-tas-ti-sche stem van Christian Brückner zou willen inruilen voor een of andere stem die je nog nooit hebt gehoord. Dat Engels was bovendien te moeilijk te volgen, alsof ik naar Duits met een zwaar dialect moest luisteren. Ik op mijn beurt snapte weer helemaal niet hoe je die stem van Brückner mooi kunt vinden (click and check it out).

Kortom, we snapten elkaar niet. Of, beter gezegd, we konden het niet met elkaar eens worden. Wie heeft er dan gelijk? Allebei, is het voor de hand liggende antwoord, maar de wetten van de logica zeggen dat dat niet kan. Je kunt het niet oneens zijn en toch allebei gelijk hebben. Er móet dus iets achter liggen dat deze twee werelden weer bij elkaar brengt.

Het gaat natuurlijk allemaal om opvoeding – of nurture of cultuur, hoe je het maar wilt noemen. Mensen houden van bepaalde dingen en (kenmerken van) andere mensen, doordat ze in hun omgeving gewend zijn geraakt aan die dingen en kenmerken. Het vervelende is, mensen hebben via datzelfde mechanisme een hekel aan bepaalde dingen en kenmerken. Wat voor de een het mooiste op aarde is, kan voor de ander superafstotelijk zijn. Ziehier het probleem van de multicultisamenleving. Het klinkt heel gezellig, maar als puntje bij paaltje komt, vermijden we liever die gekke andere mensen met hun rare gebruiken. Dat is misschien niet handig, maar ook niet onbegrijpelijk.

Het klinkt simpel en misschien zelfs cliché om te zeggen dat je je niet moet bemoeien met keuzes van smaak van anderen. Over smaak valt niet te twisten and all that. Maar, het is denk ik vooral belangrijk om iets te doen met dat simpele cliché, áls het je wat waard is. Als het niet zo belangrijk is, kun je het ook ontwijken. De Oostenrijkers en ik hebben besloten om geen films samen te kijken en ik ga gewoon niet met Wilma samenwonen. Maar, in het geval van de nieuwe vriend negeerde de familie de vlam van hun (klein)dochter, zus, nichtje, waardoor de jongen zich een tijdlang hoogst ongelukkig voelde. En ook hun eigen (klein)dochter, zus, nichtje voelde zich verdrietig en boos. Daar moet je als familie wat mee.

Ik zeg: denk aan boer Martin, realiseer je dat jouw eigen voorkeuren de jouwe zijn en dat het geluk van je naasten het belangrijkst is en praat met die jongen. Vraag ’m naar wat hem bezighoudt, waar ie vandaan komt, waar ie blij van wordt. Of je nou de grootste vrienden wordt of niet, je laat tenminste zien that you give a damn. En, je komt in ieder geval tot de ontdekking dat hij ook gewoon een mens is. Dat hebben we allemaal gemeen.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s