Vrijdag stond er een bericht op AD.nl: “Gezin verkeersdode draait op voor schoonmaak weg.” Bij een dodelijk verkeersongeluk tussen een scooter en een tram was het wegdek ‘verontreinigd’ en de kosten van de reiniging daarvan door de gemeente Rotterdam waren 2961 euro. Iemand moest dat betalen. En die iemand was de familie van de man die het wegdek had verontreinigd, vond de gemeente.

De gemeente Rotterdam gaf als reactie dat het ‘normale procedures’ zijn. Bovendien vergoelijkten ze hun actie door te zeggen dat ze de schadeclaim via de verzekeraar hadden verstuurd en niet rechtstreeks naar de nabestaanden. Ja, dat getuigt inderdaad van mededogen. Rechtstreeks sturen, dát is pas onmenselijk.

Bij de Costa Concordia was het de procedure dat niemand van de bemanning startte met evacueren, tot de kapitein daartoe het sein gaf. Bovendien had iemand onthouden dat hij een head count moest doen, voordat de mensen in de reddingsloepen mochten waar hij de leiding over had. Dat kostte een kwartier. Dankzij die procedures helde het schip al zo ver over toen men begon met evacueren, dat drie van de sloepen niet meer te water gelaten konden worden. Dat betekende dat zo’n 400 mensen het zelf maar uit moesten zoeken. Dat had de kapitein immers ook gedaan. Die dacht waarschijnlijk (in het Italiaans): “Tja, de procedure zegt dat ik als laatste het schip verlaat, maar hier gaat het om iets dat helemaal niet past in een procedure.” (Uit opgenomen gesprekken met de kustwacht bleek dat kapitein Schettino al ruim vóór de laatste passagier als een rat het schip had verlaten.)

Bij de Wehrmacht ten tijde van WOII was het procedure dat mannen die hun eenheid kwijt waren, en zich niet direct meldden bij de eerste de beste officier, geëxecuteerd werden. Om die reden werden in 1945 bijvoorbeeld drie jonge manschappen in het Oosten van Duitsland gefusilleerd. Oké, denk je misschien. Fair enough. Het was oorlog. Het was echter één of twee dagen vóór de capitulatie van nazi-Duitsland, toen iedereen wel wist dat het leger geen drol meer voorstelde en het Derde Rijk instortte. Bovendien was dat deel van Duitsland toen al bijna volledig in de macht van de Bolsjewieken. Dan zeggen dat het de procedure is, is een beetje een zwaktebod als het drie mensenlevens kost.

Ik kan wel een tijdje doorgaan met mensen die schermen met procedures, die niks doen omdat de procedure dat zegt of die juist meer doen dan nodig omdat dat procedure is, maar ik denk dat het duidelijk is: mensen vergeten vaak te denken als er procedures zijn. Dat is in principe goed. Daar zijn ze voor gemaakt. Als elk bemanningslid van een cruiseschip voor zichzelf gaat bedenken wanneer het een goed moment is om te evacueren, zouden er weinig reddingsloepen meer over zijn na een jaartje varen. En als elke officier in oorlogstijd volledig op basis van zijn eigen inzicht besluit over leven en dood van eigen manschappen, zou er snel weinig over zijn van de strakke hiërarchie. Maar, procedures ontslaan niemand van de plicht om te beoordelen of een situatie standaard is – waar procedures voor bedoeld zijn – of een uitzondering.

Overigens is de gemeente Rotterdam volgens mij niet per se de grootste boeman (alhoewel de procedure van de gemeente belachelijk is, die zouden dit soort gevallen uit de algemene middelen moeten betalen). De verzekeraar is ook verdacht. Die strijkt met de eer. De gemeente had namelijk de verzekeraar, Unigarant, aansprakelijk gesteld, omdat de verzekerde scooter olie had gelekt. Dat professionals bij de gemeente en de verzekeraar zo’n geval afhandelen om de burger te ontlasten, vind ik helemaal niet zo gek. Unigarant heeft volgens het AD het geld uitgekeerd aan Rotterdam, “om de familie een discussie met de gemeente te besparen.” Dat klinkt heel netjes, maar je kunt je afvragen of het echt zo is. Logischer lijkt het dat de overleden man gewoon all risk-verzekerd was.

Die zin over de ‘coulance’ van Unigarant komt zo echter wel lekker in de krant. Dat maakt hem waarschijnlijk tot held in de ogen van de AD-lezer. In diens beleving staat Unigarant met z’n arm om de schouder van de nabestaanden van de overleden scooteraar, terwijl de verzekeraar bestraffend kijkt naar de gemeente. Als ze bij Unigarant echt een held waren geweest, hadden ze de zaak onderling met de gemeente geregeld en was de brief, die waarschijnlijk ‘uit procedureel oogpunt’ naar de familie is gestuurd, nooit verstuurd. Dat had de familie een hoop leed bespaard. Maar ja, dan was Unigarant niet gratis in de krant gekomen.

En wat dacht je van het AD? Die doet ook aan lijkenpikkerij. Of de dochters van de scooteraar, Felicia en Giulia Giordano? Die staan parmantig op de foto in de krant, de brief van Unigarant in de hand. Zou jij dat doen als je vader net dood was? Of ga ik nu te ver?

M’n punt is: we reageren erg snel en erg automatisch. Daardoor doen we dingen volgens procedure waar we even hadden moeten nadenken. Én, we hebben ons oordeel meteen klaar. De gemeente Rotterdam is de bad guy, de bloedjes van dochters Felicia en Giulia zijn het slachtoffer en Unigarant is de held. En dat allemaal op basis van een krantenberichtje van een paar regels. Just another case of WYSIATI, y’all.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s