Ik zou enorm naïef zijn als ik zou denken dat ik vandaag iets kan schrijven over de Koningin dat nog niemand gehoord heeft. In de afgelopen twee en een half uur, na de aankondiging van haar troonsafstand, is alles wat er over haar te zeggen is al meermalen gezegd. Ik ga hier ook niet proberen iets nieuws te schrijven. Ik kan tegelijkertijd op deze dag niet om haar heen. Er móest in de laatste paar uur vandaag wel iets voorbij komen dat te maken heeft met wat mij al een tijd bezig houdt: goede mensen die naar doen.

Op BNR hoorde ik een deel van de Kersttoespraak van de Koningin van 2011 en ik werd geraakt door de volgende zinnen: “Zelfzucht en de hang naar overdaad maken blind voor schade aan onze natuurlijke omgeving en ondermijnen gemeenschapszin. Zicht op de eindigheid van wat de aarde ons kan geven en op de houdbaarheid van de samenleving raakt zoek. Geen land kan er wél bij varen als mensen alleen zijn gericht op eigen gewin. Bij het bepalen van de waarde van alles moet daarom meer gelden dan geld alleen.”

Ik heb in mijn zoektocht naar wat goede mensen naar laat doen vijf dingen ‘gevonden’ waar wij stiekem in de afgelopen 10.000 jaar in zijn gaan geloven, die het slechtste in ons naar boven hebben gehaald. Dat zijn vooruitgangsdenken, economisch cynisme, schaarstedenken, consumentisme en individualisme. Ik heb daar met veel mensen over gesproken, daar veel boeken over gelezen en daar goed over nagedacht. Ik vond mezelf best slim toen ik het tot die vijf dingen had teruggebracht.

In haar Kersttoespraak kwam de Koningin tot dezelfde conclusie – en al een jaar eerder dan ik, I might add. Het vooruitgangsdenken, begonnen met de eerste mens die een zaadje plantte in de aarde zo’n 10.000 jaar geleden, heeft ons geleerd dat we de natuur eronder kunnen houden, als we maar hard genoeg nadenken. Maar we zijn daarbij vergeten dat we van haar afhankelijk zijn (“Zicht op de eindigheid van wat de aarde ons kan geven […] raakt zoek.”). Economisch cynisme, schaarstedenken en individualisme komen samen in de majesteitelijke woorden: “…als mensen alleen zijn gericht op eigen gewin.” Het cynische denken van de economen en denken in termen van schaarste hebben er ook voor gezorgd dat geld de waardebepaler van alles is (“Bij het bepalen van de waarde van alles moet daarom meer gelden dan geld alleen.”). Consumentisme leert ons al een eeuw dat het goed is om te willen hebben (“Zelfzucht en de hang naar overdaad…”).

Daarom zit er voor mij niks anders op dan de Koningin ook best slim te vinden. Als Moeder des Vaderlands (gekke woordconstructie) heeft ze vaak geprobeerd ons te wijzen op het nut van fatsoen, weldenkendheid en gemeenschapszin. Ik heb me in míjn zoektocht beperkt tot de feiten en ik wil niet preken. Gelukkig hebben we 33 jaar een Koningin gehad die dezelfde feiten zag als ik en haar recht om te (s)preken heeft gebruikt.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s