De Koningin weet van wanten

Ik zou enorm naïef zijn als ik zou denken dat ik vandaag iets kan schrijven over de Koningin dat nog niemand gehoord heeft. In de afgelopen twee en een half uur, na de aankondiging van haar troonsafstand, is alles wat er over haar te zeggen is al meermalen gezegd. Ik ga hier ook niet proberen iets nieuws te schrijven. Ik kan tegelijkertijd op deze dag niet om haar heen. Er móest in de laatste paar uur vandaag wel iets voorbij komen dat te maken heeft met wat mij al een tijd bezig houdt: goede mensen die naar doen.

Op BNR hoorde ik een deel van de Kersttoespraak van de Koningin van 2011 en ik werd geraakt door de volgende zinnen: “Zelfzucht en de hang naar overdaad maken blind voor schade aan onze natuurlijke omgeving en ondermijnen gemeenschapszin. Zicht op de eindigheid van wat de aarde ons kan geven en op de houdbaarheid van de samenleving raakt zoek. Geen land kan er wél bij varen als mensen alleen zijn gericht op eigen gewin. Bij het bepalen van de waarde van alles moet daarom meer gelden dan geld alleen.”

Ik heb in mijn zoektocht naar wat goede mensen naar laat doen vijf dingen ‘gevonden’ waar wij stiekem in de afgelopen 10.000 jaar in zijn gaan geloven, die het slechtste in ons naar boven hebben gehaald. Dat zijn vooruitgangsdenken, economisch cynisme, schaarstedenken, consumentisme en individualisme. Ik heb daar met veel mensen over gesproken, daar veel boeken over gelezen en daar goed over nagedacht. Ik vond mezelf best slim toen ik het tot die vijf dingen had teruggebracht.

In haar Kersttoespraak kwam de Koningin tot dezelfde conclusie – en al een jaar eerder dan ik, I might add. Het vooruitgangsdenken, begonnen met de eerste mens die een zaadje plantte in de aarde zo’n 10.000 jaar geleden, heeft ons geleerd dat we de natuur eronder kunnen houden, als we maar hard genoeg nadenken. Maar we zijn daarbij vergeten dat we van haar afhankelijk zijn (“Zicht op de eindigheid van wat de aarde ons kan geven […] raakt zoek.”). Economisch cynisme, schaarstedenken en individualisme komen samen in de majesteitelijke woorden: “…als mensen alleen zijn gericht op eigen gewin.” Het cynische denken van de economen en denken in termen van schaarste hebben er ook voor gezorgd dat geld de waardebepaler van alles is (“Bij het bepalen van de waarde van alles moet daarom meer gelden dan geld alleen.”). Consumentisme leert ons al een eeuw dat het goed is om te willen hebben (“Zelfzucht en de hang naar overdaad…”).

Daarom zit er voor mij niks anders op dan de Koningin ook best slim te vinden. Als Moeder des Vaderlands (gekke woordconstructie) heeft ze vaak geprobeerd ons te wijzen op het nut van fatsoen, weldenkendheid en gemeenschapszin. Ik heb me in míjn zoektocht beperkt tot de feiten en ik wil niet preken. Gelukkig hebben we 33 jaar een Koningin gehad die dezelfde feiten zag als ik en haar recht om te (s)preken heeft gebruikt.

Advertisements

Happy Birthday 2 Me

Vandaag ben ik jarig. Op dit moment precies, want – zoals mijn moeder me altijd herinnert – ik ben rond 23:00 (‘s avonds, dus) geboren. De hele dag door heb ik via Facebook en sms berichten gekregen van vrienden en vage bekenden. En daar wil ik toch iets over kwijt.

Veel mensen, waaronder ikzelf, klagen over het onpersoonlijke en perverterende karakter van Facebook. In m’n eerste boek doe ik dat vrij uitgebreid. Iedereen kan met (te) veel gemak andere mensen een bericht sturen. Bovendien word je ook nog herinnerd aan verjaardagen van iedereen die je ‘vriend’ is. Het is dus een koud kunstje om attent over te komen. Je kunt je de moeite besparen van iemand persoonlijk, dus live, benaderen. Je hoeft alleen maar unilateraal een berichtje te posten of een sms te sturen vanaf de ene kant van het Internet c.q. telefoonnet, waar jij zit, naar de andere kant, waar de jarige Job zit. Dat is zeker handig als je iemand lang niet meer hebt gezien of amper kent. Dan kan je je de moeite besparen om te vertellen hoe het met je gaat en te vragen en te luisteren naar hoe het met de ander gaat. Niks bijpraten, niks kostbare tijd verdoen, niks gênante stiltes, gewoon “gefeliciteerd”  en verder niet zeuren.

Ik wil deze keer deze kant niet benadrukken. Sterker nog, ik wil die kant ontkennen. Het is namelijk zuur gezever om het van die kant te bekijken. De waarheid is namelijk, ik werd er blij van, al die mensen die toch even, al is het maar een paar seconden, aan mij dachten. Hoe erg is het om van iemand een paar goed bedoelde woorden te krijgen die gewoon vrolijk zijn? Juist, niet erg. Da’s gewoon leuk. En leuk is goed. Leuk zou vaker moeten.

Dus, dank je wel Facebook, dank je wel smartphones, voor het gemakkelijk maken van leuke dingen!